Özel Bilgi

                        Haritalar Dünyas?nda bir Xinjiang Hikayesi: Antik Haritalar ve ?nançlar(2)

                        04.03.2019 作者:Wang Yao

                        “Xinjiang Muhaf?zlar?”: Tianshan da?lar? boyunca uzanan “?mparator Guan Tap?naklar?”

                        1763 y?l?nda, Guan Yu onuruna ilk tap?nak, Xinjiang’?n Yili bölgesindeki bir ?ehir olan Huiyuan'da in?a edildi. O y?l, imparator tap?na?a bir "Xinjiang Muhaf?z?" denilen süs bir tahta ç?ta üzerine oyulmu? bir imparatorluk unvan? verdi. Geleneksel olarak, bu hediyenin üzerinde ?u dizeler mevcuttur: "Konfüçyüs erdemini bünyesinde bar?nd?ran?n itibar? her yere yay?ld?/?nsanlar ona ibadet eder, o s?n?rlar? korurken."

                        Qing Hanedanl??? s?ras?nda, Guan Gong’a kar?? olan sayg? ve sevgi doru?a ula?t?. O dönemde, onuruna in?a edilen tap?naklar Xinjiang dahil tüm Çin’de bulunabiliyordu. ?mparator Kangxi ve Yongzheng’in dönemlerine gelince, Do?u Xinjiang’?n Barkol ve Hami gibi bölgelerinde bile Guan Gong tap?naklar? bulunabilir. Guan Gong'a olan ibadet, ?mparator Qianlong'un kendisine "Sad?k ve Dürüst ?mparator ve Tanr?" ünvan?n? vermesinden sonra zirveye ula?t?. Bu ünvan, Guan Gong imaj?n?n Çin halk?n?n zihninde kahraman ve sad?k bir figür olarak yerle?mesine yard?mc? oldu. Guan gong kelimesi, mallar?n? satmaya gelen tüccarlar gibi, s?n?r bölgelerini korumaya gelen askerler taraf?ndan koruma tanr?s? olarak ibadet edilmesiyle ortaya ç?kt?.

                        Resim 62 : Guan Gong Portresi

                        Qianlong döneminde, Guandi tap?naklar? Tianshan da?lar? boyunca her yere yay?ld?. 63. Resim’de, Taipei’de bulunan Genel Xinjiang Atlas?’n?n bir k?sm?n? göstermektedir. Bu harita, Qianlong döneminin 38. y?l?ndaki (1773) Xinjiang’?n durumunu gösterir. Bu resimde görebilece?imiz üzere, Barkol, Aksu ve Uçturfan ?ehirlerinin yan?nda Guan Gong tap?naklar? vard?r(k?rm?z?yla gösterilmi?tir). Tap?naklar?n yeri basit bir "tap?nak" sembolü ve k?rm?z? renkli kutularla vurgulanan "guandimiao" etiketi ile belirtilmi?tir. Bu harita, Guan Gong tap?naklar?n?n, Qianlong döneminin ortas?nda, yukarda bahsedilen üç ?ehirde bulundu?unu gösteren görsel kan?tlard?r.

                        Mevcut kaynaklara göre, Qianlong döneminde, Gongning ve Dihua kentlerinde (bugünkü Urumçi'de olan 2 bölge), ayr?ca Hami, Xingxingxia, Qitai, Wusu, Jinghe, Yili, Yarkand, Ka?gar, Kuqa and Karashahr gibi yerlerde Guan Gong tap?naklar? in?a edilmi?tir.

                        Resim 63 : “Genel Xinjiang Atlas?”nda gösterilen Guan Gong tap?naklar?

                        Barkol ?ehri (63. resimin en üstünde), Xinjiang'?n kuzeyinde ve mavi kutular içerisinde gösterilen “Tanr? Da?? Tap?na??” ve “Ejder Kral Tap?na??” gibi birçok tap?na?a ev sahipli?i yapmas? sebebiyle, “Xinjiang Tap?naklar Tac?” olarak bilinen önemli bir ticaret merkeziydi. Qing Hanedanl??? döneminde, yaln?zca Barkol ?ehri çevresinde, farkl? boyutlarda toplam 11 Guan Gong tap?na?? bulunuyordu. Tarihi kay?tlar, hanedanl?k boyunca Xinjiang Bölgesinde, yerel halk?n ba???lar?yla yap?lanlar hariç, devlet taraf?ndan yapt?r?lan toplam 40 tane ?mparator Guan tap?na?? oldu?unu gösteriyor. Qing döneminde, Tianshan da?lar? boyunca Guan Gong tap?naklar?n?n ne kadar yayg?n oldu?unu rahatça görebiliriz.

                        ?mparator Guan ad?na yapt?r?lan tap?naklar?n ve ona yap?lan ibadetlerin ço?almas?n?n sebebi, Xinjiang’a göç eden Mançu, Han ve Sibo halklar?n?n yapt??? etkinliklerle yak?ndan ilgilidir. ?mparator Guan’?n rotay? bat?ya çevirmesi, halklar?n göçü ve inanç ak???n?n bir yans?mas?d?r. Her ne kadar s?n?r arazilerine yerle?mi?, çorak arazilerde ya?am?? veya ticaretle u?ra?m?? olsalar da bu insanar, Xinjiang’da geçirdikleri zaman boyunca Guan Gong için tap?naklarda ibadet ettiler.

                        Gansu’dan Xinjiang’a giden herkesin Xingxingxia’y? geçmek zorunda olmas?, buray? önemli bir ticaret merkezi haline geldi. Tarihi belgelere göre, Xingxingxia'n?n 10 li kadar bat?s?nda bir da??n tepesine Guan Gong Tap?na?? in?a edildi ve k?sa sürede ziyaretçi ak?n?na u?rad?. Neyse ki, hala bu tap?na??n durdu?u zamana ait eski foto?raflar? bulabiliriz. 64. resimde, Avustralyal? bir ka?if olan George Ernest Morrison’?n 1910’da Xingxingxia’da gezerken çekti?i bir foto?raf? görebiliriz. Bu foto?rafta, bu tarihi Çin yap?s?n?n ana salonunun önünde duran bir tak?m insan? rahatça görebiliriz.

                        Bu tap?na??n, Guangxu döneminde, Zuo Zongtang’?n Xinjiang’? tekrardan birle?tirmek için gitti?i zamanlarda in?a edildi?i tahmin ediliyor. Çin Cumhuriyeti’nin ilk zamanlar?nda buraya Taoist bir ke?i?in sahip ç?kt??? söyleniyor. ?nananlar, tap?na??n ana salonunun ortas?ndaki Guan heykeline ibadet ettiler. Bu heykele ek olarak, üç demir pala, k?rm?z? bir bornoz ve üst düzey yetkililer ve i?adamlar? taraf?ndan ba???lanan bian'a olmak üzere birkaç kutsal nesne daha vard?. Buradan geçen herkes, Guan Gong’un onuruna mutlaka bir tütsü yak?p dua ederdi.

                        Xingxingxia’n?n bat?s?nda, Qitai ?lçesindeki Dongdi köyünde, bugün kuzey Xinjiang’da (k?smen) ayakta bulunabilen tek bir Guan Gong tap?na??(Resim 65) vard?r. Bu tap?nak aslen Qianlong saltanat?n?n 57. y?l?nda(1792) in?a edilmi? ve Jiaqing ve Daoguang dönemlerinde geni?letilmi?tir. ?mparator Tongzhi dönemindeki sava? sebebiyle, sadece tap?na??n merkez salonu kald?.Daha sonra, Guangxu döneminin 18. y?l?nda (1892), tap?nakta ya?ayan ke?i?lerin dördü, Gansu Eyaleti'nden zanaatkar ve ressamlar?n yard?m? ile tap?na?? yeniden in?a etmek için aralar?nda para toplad?lar.

                        Resim 64 : 1910’da Xingxingxia’n?n bat?s?nda çekilmi? Guan Gong tap?na??

                        Resim 65 : Dongdi Köyü, Qitai ?lçesi’nde bulunan Guan Gong tap?na??

                        Resim 66 :Çapçal ?ibe Özerk ?lçesi’nde bulunan Guan Gong tap?na?? kal?nt?lar?

                        Bu Guan Gong tap?na??n?n önünde eski bir s?ra a?aç vard?r. Tap?na??n içinde, 2m yüksekli?inde ve 1.5m geni?li?inde olan, ejderha, anka ku?u ve çiçek gibi Çin motiflerini içeren iki gri tu?la kabartmas? vard?r. Bu kabartmalar?n her iki taraf?nda, Guan’?n tehlikeli bir yere tek bir pala ile gitmesi, ilkbahar ve sonbahar y?ll?klar?n? gece geç saatlerde okumas?, ?eftali bahçesinde Liu Bei ve Zhang Fei ile birlikte karde?lik yemini etmesi gibi ünlü hikayeleri temsil eden renkli i?lemeler vard?r.

                        Xinjiang’da ya?ayan Sibolar da Guan Gong’a inan?yorlard?. ?mparator Qianlong döneminde Sibolar, D?? Mo?olistan'daki resmi Qing yolunu kullanarak, Çin'in kuzeydo?usunda bulunan atalar?n?n evlerinin birkaç bin li bat?s?ndaki Yili Vilayeti’nin s?n?r?na kadar göç ettiler. Bu vatansever Sibo askerleri ve memurlar, e?leri ve çocuklar?yla Bat? s?n?rlar? boyunca yerle?tiklerinde, beraberlerinde Guan Gong'a tap?nma geleneklerini de getirdiler. 66. resimde, Çapçal ?ibe Özerk ?lçesi’nde bulunan Guan Gong tap?na??n?n kal?nt?lar?n? görebiliriz. Günümüzde, eski Guan Gong tap?naklar?ndan birini bulabilmek çok zordur. Bu tap?naklardan ço?u ?uan 66. resimde görülen harabeler gibidir. Buradan geçen birisi, eskiden popüler bir ibadet alan? oldu?unu tahmin bile edemezdi.

                        Temmuz 2015'te, bir Aral anketi s?ras?nda, Uçturfan ?lçesinden Han kökenli genç bir kad?nla tan??t?m. Bu s?n?r ilçesi o kadar iyi bilinen bir yer de?ildir. Ama bir zamanlar bu yere, ?mparator Qianlong taraf?ndan onurlu bir ünvan olan Yongning(ebedi bar??) ismi verildi. Buraya çok yak?n bir yer olan Yanzi Da??’nda, y?llar boyu ibadet etmek için gelen insanlar?n ak?n?na u?rayan bir Guan Gong tap?na?? vard?r. ?mparator Qianlong tap?na?a, üzerinde “Uçurumdaki ?lahi Gönderi” kelimelerinin ve “Ayd?nlanm?? cetvelin ünü sonsuzda/ on binlerce li uzaklarda.” beyitinin oldu?u bir bian’a hediye etti.

                        Bugünlerde Çin'in dini ve kültürel tarihi aç?s?ndan, bu önemli figürün izlerini bulmak neredeyse imkans?zd?r.

                        Kaynakça

                        • Qi Qingshun: Qing Hanedanl???nda Xinjiang'daki Guan Yu ?badeti. Qing Tarih Çal??malar?. No. 3, 1998.

                        • Dai Liangzuo: Qing Hanedanl??? döneminde Xinjiang'daki Gong Guan tap?naklar?na genel bir bak??. Xinjiang Sanat?. No. 2, 1995.

                        • Chen Xu: Xinjiang'daki Guandi Tap?na?? ve Guandi ?badetleri. No. 4, 2009.

                        • An Yingxin: Anavatan?n en bat?s?ndaki "Guan Gong tap?naklar?". Güneydo?u Kültürü. No. 6, 2000.

                        • Wang Yao: "Taipei Ulusal Kütüphanesi"nde bulunan "Qing Hanedanl???na ait Genel Xinjiang Atlas? Çal??mas?, Çin Klasikleri ve Kültürü No. 3, 2014

                        黄金城棋牌首页 星罗棋牌游戏| 520棋牌下载| 齐齐乐棋牌游戏首页| 棋牌赌博游戏下载| 久违捕鱼官网